Corsohistorie

Naar een thematisch corso en terugkeer figuratie (1994-2000)
Een bijzonder corso vindt plaats in 1994. In dat jaar is het immers precies vijftig jaar geleden dat Valkenswaard werd bevrijd. Dit is voor de gemeente Valkenswaard reden voor een feestweek met als opening het bloemencorso. Vandaar het verzoek van de gemeente het corso 1994 thematisch in te richten. Na de nodige discussies honoreert het corsobestuur dit verzoek en stelt als thema 'Verhalen van vrijheid' vast. Het wordt een bijzonder bloemencorso, voorafgegaan door een optocht van kinderen in versierde vervoermiddelen en gevolgd door samen met de gemeente georganiseerde activiteiten als een taptoe op de Markt en de officiële ontsteking van de Valkenswaardse lichtjesroute.

Omdat het thematische karakter velen blijkt aan te spreken, krijgt het corso vanaf 1994 elk jaar een thema.
Dit wordt wel altijd zo 'breed' mogelijk gehouden, om de artistieke vrijheid van de ontwerpers niet al te zeer te beknotten. Door het thema krijgt de corsostoet meer eenheid, zonder dat de diversiteit van de wagens er onder lijdt. Om deze eenheid te versterken bepaalt niet langer het lot de volgorde van de wagens, maar de Regiecommissie.

In de daarop volgende jaren krijgt de ingezette vernieuwing van het corso verder gestalte. Vernieuwing is nodig, de 'corsoconsument' van 1995 is immers een andere dan die van 1965. Het publiek, verwend door velerlei vormen van vermaak, verwacht inmiddels meer dan '15 wagens die over de weg gaan'. Extern onderzoek bevestigt deze tendens, maar geeft ook oplossingsrichtingen. De belangrijkste daarvan is de optocht van praalwagens aantrekkelijker, boeiender en levendiger te maken. Zo wordt met name het theatrale aspect in de stoet van praalwagens tot ontwikkeling gebracht.
Na een tijdperk van technische ontwikkelingen breekt halverwege de jaren negentig een periode aan waarin de nadruk komt te liggen op de vormgeving en de aantrekkelijkheid van het corso als geheel. Het 'theatrale' van de parade komt met name tot uiting in beweging op en rond de wagen, en het krijgen van contact met het publiek, figuratie dus. Verder zorgen niet alleen muziek- maar ook majorettekorpsen uit binnen- en buitenland zorgen voor vermaak.
Het corso van 1995 is het eerste uit een reeks waarin figuratie duidelijk terug is in de stoet. Figuratie niet alleen op, maar met name ook rond de wagen. En dat is duidelijk nieuw.
Het corso krijgt daardoor meer dynamiek en er ontstaat interactie met het publiek.
Maar de ontwikkeling kost tijd en een goede figuratie, afgestemd op het onderwerp, is duidelijk een nieuwe 'tak van sport' waaraan de buurtschappen moeten wennen en waarvoor zij tijd nodig hebben. Datzelfde geldt voor de jury. In de stoet van 1998 begint het vernieuwingsproces echt vruchten af te werpen. Maar doordat steeds meer wagens 'eigen' muziek meevoeren, neemt het aantal deelnemende korpsen af. Ook wijzigt hun rol. Die ontwikkelt zich meer en meer tot het vermaken van het publiek op die momenten dat er geen corsowagens zichtbaar zijn.

Nieuwe technieken en D-day (2001-2006)
Het corso heeft zich ontwikkeld tot 'een spannend spektakel van dahlia's, techniek, toneel en muziek: een rijdend openluchttheater'. Er wordt meer dan één prijs ingesteld, waardoor de buurtschappen zich kunnen richten op het hun meest passende aspect.

Naast de omwenteling naar het theatrale ontstaan er in de jaren rond de eeuwwisseling nog meer 'nieuwigheden'. In 1996 doet er voor het eerst weer een nieuwe deelnemer mee aan de corsostoet, namelijk de Valkenswaardse politie. Zij neemt enkele jaren deel, zij het buiten mededinging. Ondanks alle aandacht voor figuratie staat de techniek niet stil.
Zo experimenteert in 1998 buurtschap Graafschap met een geheel nieuwe vorm, namelijk een uitklapbaar prentenboek, en bestaat de wagen van buurtschap Wilhelmina in 2001 uit vijf delen. Wel komen er nadrukkelijk grenzen aan de omvang van de wagens en het te verwerken aantal dahlia's: groot is immers niet altijd gelijk aan mooi, kwaliteit in plaats van kwantiteit.
Nieuw is ook de jaarlijkse D-day, Dahlia-dag. Deze dag, voor het eerst in het najaar van 1997 gehouden, dient als aftrap voor het nieuwe corsoseizoen. Niet alleen wordt dan het nieuwe corsothema bekend gemaakt, maar ook wisselen buurtschappen daar hun ervaringen uit en geven deskundigen van buiten hun visie op het (voorbije) corso.
Het corso van 2002, officieus het vijftigste, vindt plaats onder ideale weersomstandigheden: het trekt vele toeschouwers naar Valkenswaard die geheel volgens het thema 'delicatessen' smakelijk genieten.
Na dit corso neemt Jos van Leeuwen het voorzitterschap over van Hans de Best, die echter wel als vice-voorzitter betrokken blijft.
In het daarop volgende jaar 2003 is het thema 'Hits door Kids'. Kinderen ontwerpen dit jaar mede de wagens. Het wordt een bijzonder corso met verrassende ontwerpen.
In dit jaar bestaat het corso ook 50 jaar en dit onder meer gevierd met een jubileumboek en een tentoonstelling.
Het Bloemencorso Valkenswaard ontwikkelt zich verder door naar een dagje uit voor het gehele gezin.
De buurtschappen hebben ondertussen de Dahliaparade gemaakt tot een rijdend theater met vele momenten van kleurrijk kijk – en luistergenot. Figuranten en muziek vormen één geheel met de wagen en zo rijden er geen 14 wagens meer mee in de parade maar 14 presentaties. Uit de juryrapporten plukken we de volgende kwaliteiten: gedurfdheid en strakke kleuren, perfecte afstemming figuratie en wagen, detaillering en verrassing, vrolijkheid, boeiend schouwspel, vriendschap, totaaltheater, indrukwekkend professionalisme.
De Bloemencorso-zondag wordt een van de visitekaartjes van de Gemeente Valkenswaard. De al eerder genoemde D-day wordt een dag waarin ontwerpers elkaar feedbacken en leren we van elkaar.
De Regiecommissie begeleidt en adviseert niet enkel de buurtschappen maar ook het bestuur. Samen wordt gewerkt naar een professionele uitstraling van het corso.
In 2004 wordt buurtschap Leenderweg winnaar met een gedurfde wagen; steeds meer buurtschappen onderscheiden zich in het vinden van nieuwe creatieve uitdagingen. Het toepassen van de techniek wordt praktisch vertaald in technische hoogstandjes.
In deze jaren zijn hiervan vele voorbeelden zoals een schommelende constructie, een draaiend Rad des Doods, bewegende letters, figuranten op echte schommels, mysterieuze, draaiende ogen, piepende machineonderdelen. Het publiek komt ogen en oren te kort maar vaak ook tijd want naast de boeiende parade pakt Bloemencorso Valkenswaard ook uit met theater rond en om het parcours, vele kinderactiviteiten, een corsomarkt en veel muziek op diverse hoeken, pleintjes en terrassen. Valkenswaard bruist Bloemencorso.

Van Maasakkers, Alpe d'Huez en een wolkbreuk (2007 – 2011)
2007 en 2008 worden twee topjaren in deze periode. In 2007 staan vele liefhebbers van het repertoire van Gerard van Maasakkers langs het parcours en verwonderen zich over de wijze waarop liederen van Gerard vertaald zijn in Bloemencorsowagens. In 2008 lijkt Valkenswaard omgebouwd tot een groot rijdend circus. Circus Renz heeft zijn tenten opgeslagen aan de rand van het parcours en levert een fantastische bijdrage aan de parade. Buurtschap Hazestraat onderscheidt zich door 4x een eerste prijs te behalen in deze periode waarbij de perfectie, detaillering en veel beweging op de wagen opvallende elementen zijn.
In 2009 vindt de prijsuitreiking weer na de optocht plaats, nadat deze, bij wijze van experiment, drie jaren op rij in de laatste ronde van de optocht plaatsvond. Was de uitreiking voorheen op het bordes van het raadhuis, vanaf 2009 vindt deze in de Frans van Beststraat (Statie) plaats.
“Oude” ontwerpers keren terug in het corsonest en Dommeldal wordt in 2010 een fantastische winnaar; een nieuwe ontwerper van Crescendo brengt een eigenzinnige interpretatie op de weg en het publiek vermaakt zich opperbest.
De Frans van Beststraat (Statie Valkenswaard) wordt de Alpe d’Huez van het corso; het publiek zorgt ervoor dat wagens moeizaam hun route kunnen vervolgen.
In 2010 laat het publiek het echter afweten; een regenbui, die op de zaterdag al is begonnen en tijdens de optocht aanzwelt tot een ware wolkbreuk, zorgt ervoor dat het Bloemencorso in het water valt. Het regent tot de corsomaandag. De entree als grootse inkomstenbron valt voor een erg groot deel weg. Het bloemencorso dient extra inspanningen te doen in 2010 en 2011 om weer een financieel gezonde organisatie te worden daar de spaarrekening deels geleegd is om het financiële tekort te dichten. Jos van Leeuwen stelt zijn afscheid een jaar uit om deze klap te boven te komen.
De Rabobank Valkenswaard-Waalre zorgt voor een garantstelling en vele sympathisanten steken de corso-organisatie een hard onder de riem. Eens te meer blijkt dat het Bloemencorso nooit verloren gaat in Valkenswaard. Het corso is goed geworteld in de Valkenswaardse gemeenschap.

Na het corsojaar 2010 werd besloten dat het Collectief der Buurtschappen verantwoordelijk werd voor in – en verkoop bloemen en de exploitatie van de Valkenswaardse Bloemenvelden. Hierdoor kregen de buurtschappen er een zware taak en verantwoordelijkheid erbij. Eind 2010 en in 2011 werd duidelijk dat de buurtschappen een dergelijk klus kunnen klaren. In een prettige samenwerking werden mooie resultaten bereikt en droeg de Stichting Bloemencorso een last minder. Naast deze verandering namen de buurtschappen meer zaken over van de stichting om een duit in het bekende zakje te doen. Een mooi voorbeeld is het afbreken van de wagens op corsodinsdag. Door zelf dit te organiseren konden buurtschappen ook de regie voeren over de afbraak en hierdoor werd het mogelijk de afbraak te realiseren met minder kosten en meer opbrengsten.

2011 wordt een goed jaar en vinden we in het thema ” Bloemencorso Valkenswaard ontmoet de Dichter des Larielands” ook weer de humor, de emotie en de relativering om nieuwe energie te generen voor Bloemencorso 2012. Tijdens de slotavond: “ De Vierde vrijdag van oktober” neemt Jos afscheid als voorzitter Stichting Bloemencorso en ontvangt van het gemeentebestuur de Cultuurpenning Gemeente Valkenswaard.
De herinrichting van het bestuur vraagt om meer tijd en afstemming. Inmiddels heeft het bestuur, gewerkt aan een nieuwe beleids – en informatiemap Bloemencorso Valkenswaard. De basis voor de organisatie is weer gelegd en nu is het van belang dat voldoende, bekwame mensen gevonden worden voor bestuur en commissies.

Naar een meerdaags evenement (2012 – 2014)

Na Corso 2011 neemt Chantal Vermeulen de voorzittershamer over en wordt er in het daaropvolgende jaar een grotendeels nieuw bestuur gevormd. 'Schuif maar aan!' is het thema van het Bloemencorso in 2012.
De buurtschappen laten zich inspireren door veertien topkoks die zijn aangesloten bij Alliance Gastronomique. De ontwerpers gingen met hun restaurant en kok op zoek naar de passie van de kok.
Dit zonovergoten Corso was zeer geslaagd.
Het volgende jaar is een jubileumeditie: het bloemencorso bestaat 60 jaar. In het thema “Made in Holland: Nederlanders in den Vergetelheid ” laten de 14 buurtschappen zien wat Nederland de afgelopen 60 jaar roemrijk of beroemd maakte. Bij de aanvang van de optocht wordt een nieuw logo onthuld waarin de veertien buurtschappen met elk een eigen kleur zijn vertegenwoordigd. Het Corso wordt voor het eerst live uitgezonden door Omroep Brabant TV.

In 2014 wordt de bevrijding van Valkenswaard tijdens het Corso herdacht met het thema "Los". Immers, het Corso komt voort uit de bevrijding. Geen herdenkingsoptocht met tanks, maar “Los”, letterlijk iets loslaten, ergens van of uit bevrijd zijn. Een gevarieerd Corso trekt aan een groot publiek voorbij.
Een nieuw initiatief, ontstaan vanuit de behoefte van de Stichting Bloemencorso en de gemeente Valkenswaard aan een meerdaags evenement, het maatschappelijk draagvlak rondom het corso te verbreden en de profilering van Valkenswaard als toeristisch recreatieve gemeente te vergroten, krijgt dit jaar gestalte. Naast het corso, vinden er tal van andere activiteiten plaats van zaterdag tot en met woensdag, die dit jaar voornamelijk te maken hebben met de viering van de 70 jarige bevrijding.
Voor de organisatie hiervan wordt een aparte stichting opgericht: Stichting Valkenswaard Viert.
Dit jaar wordt ook de jurering van de wagens aangepast. Belangrijkste aanpassing is dat er niet meer wordt gejureerd op het opstelterrein, maar dat uitsluitend de presentatie in de optocht van belang is.

Uit: 'Een halve eeuw trekt voorbij…', 50 jaar Bloemencorso Valkenswaard, door Henk van Mierlo en Joop van Appeldorn, 2003, en verder aangevuld door Jos van Leeuwen en Julian van den Boer.